Aydın Fen Lisesinden Başarı Öyküsü

Aydın Fen Lisesi'nin yetiştirdiği dünya çapındaki bilim insanlarından biri olan Doç. Dr. Didem Unat, uluslararası akademi dünyasında elde ettiği başarılarla yalnızca Aydın'ın değil, Türkiye'nin de gurur kaynaklarından biri haline geldi. Boğaziçi Üniversitesi'nden başlayıp Amerika'nın seçkin araştırma merkezlerine, oradan Avrupa'nın en prestijli bilim fonlarına uzanan akademik yolculuğu, azim, yetenek ve bilimsel üretkenliğin uluslararası başarıya dönüşebileceğinin en güçlü örneklerinden biri olarak gösteriliyor.

Üniversite giriş sınavında Türkiye derecesiyle Boğaziçi Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümünü kazanan Didem Unat, lisans eğitiminin ardından Amerika Birleşik Devletleri'ndeki California San Diego Üniversitesi'nde yüksek lisans ve doktora eğitimini tamamladı. Doktora sonrasında ise dünyanın en saygın araştırma merkezlerinden biri olan Lawrence Berkeley Ulusal Laboratuvarı'nda, yalnızca seçkin bilim insanlarına verilen Luis Alvarez Doktora Sonrası Araştırma Bursuna layık görüldü.

2014 yılından bu yana Koç Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümünde öğretim üyesi olarak görev yapan Doç. Dr. Unat, gelişmekte olan paralel bilgisayar mimarileri, yüksek başarımlı hesaplama (High Performance Computing), yapay zekâ altyapıları, performans analiz araçları ve sistem yazılımları üzerine yürüttüğü araştırmalarla uluslararası bilim camiasında saygın bir konuma ulaştı. 2024–2025 akademik yılında ise dünyanın önde gelen yapay zekâ teknolojisi şirketlerinden NVIDIA'da misafir araştırmacı olarak ürün geliştirme ekipleriyle birlikte çalışmalar yürüttü.

Uluslararası ödüllerle taçlanan bilimsel kariyer

Doç. Dr. Didem Unat'ın bilimsel başarıları, dünyanın en saygın araştırma kuruluşları tarafından birçok prestijli ödülle takdir edildi.

Bilim kariyeri boyunca;

· 2015 yılında Avrupa Komisyonu Marie Skłodowska-Curie Bireysel Araştırma Bursu,

· 2019 yılında TÜBA BAGEP Genç Bilim İnsanı Ödülü,

· 2020 yılında İngiliz Kraliyet Topluluğu (Royal Society) Newton Advanced Fellowship,

· 2021 yılında Bilim Kahramanları Derneği Yılın Genç Bilim İnsanı Ödülü,

· Aynı yıl ise dünyanın en saygın yüksek başarımlı hesaplama kuruluşlarından ACM SIGHPC Emerging Woman Leader in Technical Computing Ödülünü kazandı.

Bu ödülle birlikte Doç. Dr. Unat, söz konusu ödülü Amerika Birleşik Devletleri dışından alan ilk bilim insanı olarak tarihe geçti.

Ayrıca Avrupa'nın en büyük süper bilgisayar girişimlerinden biri olan 2,6 milyon avro bütçeli EuroHPC ortaklı uluslararası araştırma projesinin koordinatörlüğünü yürütüyor.

Bilgisayar bilimlerinde Türkiye adına bir ilk

Doç. Dr. Didem Unat, Avrupa Araştırma Konseyi'nden (ERC) Bilgisayar Bilimleri alanında araştırma desteği alan Türkiye'deki ilk bilim insanı olma başarısını gösterdi.

2021 yılında ERC araştırma hibesi almaya hak kazanan Unat, 2026 yılında ise yalnızca daha önce ERC araştırma desteği alan bilim insanlarının başvurabildiği ERC Proof of Concept (PoC) desteğini de kazanarak başarısını bir kez daha taçlandırdı.

2026 yılında destek almaya hak kazanan UNIPATH projesiyle, büyük yapay zekâ sistemlerinin çalıştığı veri merkezlerinde işlemciler arasındaki iletişimi daha hızlı, daha verimli ve daha düşük enerji tüketimiyle gerçekleştirecek yeni nesil teknolojiler geliştirmeyi hedefliyor.

Bunun yanı sıra Doç. Dr. Unat, ERC Proof of Concept desteğini kazanan Türkiye'nin ilk kadın araştırmacısı olarak da bilim tarihine geçti.

ERC neden bu kadar önemli?

Avrupa Araştırma Konseyi (ERC), Avrupa Birliği'nin Horizon Europe programı kapsamında faaliyet gösteren ve bilim dünyasında Nobel Ödülü'ne giden yolda en prestijli araştırma destek mekanizmalarından biri olarak kabul edilen kuruluşların başında geliyor.

ERC destekleri, Avrupa bilim camiasında bilimsel mükemmeliyetin en güçlü göstergelerinden biri kabul ediliyor. Yalnızca özgün, çığır açıcı ve uluslararası etki potansiyeli yüksek projelere verilen bu destekler, araştırmacının kendi alanında dünya ölçeğinde öncü isimler arasında yer aldığını ortaya koyuyor.

ERC projeleri çoğunlukla 10–20 yıl sonra Nobel düzeyinde etki oluşturabilecek temel bilim araştırmalarını destekliyor. Bu nedenle ERC desteği almak, Nobel Ödülü'nü garanti etmese de, bir araştırmacının gelecekte Nobel seviyesinde bilim üretebilecek isimler arasında değerlendirildiğinin en güçlü göstergelerinden biri kabul ediliyor. Bugüne kadar ERC tarafından desteklenen 15 bilim insanının Nobel Ödülü kazanmış olması da Avrupa Araştırma Konseyi'nin çığır açıcı araştırmaları erken aşamada destekleme misyonunun en önemli göstergeleri arasında yer alıyor.

Avrupa'nın Nobel düzeyinde bilim insanlarını destekleyen en prestijli araştırma mekanizmalarından biri kabul edilen ERC'den iki farklı dönemde destek alması, Doç. Dr. Didem Unat'ın uluslararası bilim dünyasındaki saygın konumunu ortaya koyarken, Türk akademisinin küresel ölçekte ulaştığı seviyenin de en önemli göstergeleri arasında gösteriliyor.

Aydınlı gençlere ilham veren bir başarı öyküsü

Aydın Fen Lisesi sıralarında başlayan bilim yolculuğunu dünyanın en saygın araştırma merkezlerine taşıyan Doç. Dr. Didem Unat, bugün yürüttüğü öncü çalışmalarıyla yalnızca bilgisayar bilimlerinin geleceğine yön vermekle kalmıyor; aynı zamanda Aydınlı ve Türk gençlerine de dünya çapında bilim üretmenin mümkün olduğunu gösteren ilham verici bir rol model olarak öne çıkıyor.

Onun başarı hikâyesi, bilimsel merakın, disiplinli çalışmanın ve nitelikli eğitimin birleştiğinde uluslararası ölçekte ses getiren başarılara dönüşebileceğinin en somut örneklerinden biri olarak değerlendiriliyor. Aydın'dan yetişen bir bilim insanının dünyanın en prestijli araştırma fonlarından destek alarak yapay zekâ ve süper bilgisayar teknolojilerinin geleceğine yön veren çalışmalara liderlik etmesi, genç nesillere bilimin evrensel gücünü ve kararlılıkla çalışmanın sınır tanımadığını bir kez daha gösteriyor.